Taş barbekü ölçüleri, ünitenin rahat kullanılıp kullanılmayacağını belirleyen ilk karardır. Tezgah fazla alçaksa pişiren kişi eğilir, ızgara dar kalırsa kalabalık sofralar sırayla bekler, baca kısa kalırsa duman oturma alanına iner. Taş barbekü bir kez örüldükten sonra ölçüsünü değiştirmek neredeyse yeniden yapmak demektir; bu yüzden ölçüleri kâğıt üzerinde netleştirmek gerekir.
Bu yazıda tezgah, ızgara, derinlik ve baca için genel planlama ölçülerini, en yaygın taş barbekü modellerini, malzeme seçeneklerini ve fiyatı belirleyen etkenleri anlatıyoruz. Bahçe şöminesiyle birlikte düşünüyorsanız bahçe şöminesi yapımında dikkat edilmesi gerekenler yazımız da işinize yarayacaktır.
İdeal Taş Barbekü Ölçüleri
Aşağıdaki değerler ergonomi ve dış mekan mutfağı uygulamalarında yaygın kullanılan genel başlangıç ölçüleridir. Kesin ölçüler; kullanıcının boyu, ızgara ekipmanı, aile büyüklüğü ve alanın genişliğine göre keşifte belirlenir.
| Ölçü | Genel değer | Not |
|---|---|---|
| Tezgah yüksekliği | 85–95 cm | Uygulamalarımızda en sık kullandığımız aralık; uzun boylu kullanıcıda üst sınır |
| Tezgah derinliği | yaklaşık 60–70 cm | İç mekan mutfak tezgahına yakın; ızgara gövdesi daha derin olabilir |
| Izgara / ocak genişliği | yaklaşık 60–100 cm | Küçük aile için alt, kalabalık sofralar için üst taraf |
| Yan hazırlık alanı | her iki yanda yaklaşık 40–60 cm | Tabak, tepsi ve malzeme bırakmak için |
| Ocak tabanı (kömür seviyesi) | tezgahın biraz altında | Kömür ile ızgara arası ayarlanabilir raf önerilir |
| Baca yüksekliği | konuma göre planlanır | Rüzgâr yönü, ev ve komşu konumuna göre; baca ağzı çevredeki engellerin rüzgâr gölgesinde kalmamalı |
| Ünite önü serbest alan | en az bir kişinin rahat döneceği genişlik | Pişiren kişinin arkasından geçiş olacaksa daha geniş |
Taş Barbekü Modelleri
Taş barbekü modelleri temelde kullanım biçimine göre ayrılır. Hangi modelin size uygun olduğunu, bahçede ne sıklıkla ve kaç kişiyle pişirdiğiniz belirler.
Tek ocaklı taş barbekü
Izgara, iki yanda kısa tezgah ve bacadan oluşan klasik modeldir. En az yer kaplayan ve en ekonomik seçenektir. Küçük ve orta bahçeler için idealdir.
L veya U tezgahlı dış mekan mutfağı
Barbeküye uzun bir tezgah, evye, dolap ve oturma bar alanı eklenir. Bahçede sık misafir ağırlayanlar için gerçek bir dış mekan mutfağıdır. Su ve elektrik bağlantısı planlanması gerektiğinden altyapı keşifte konuşulur.
Pizza fırınlı barbekü
Izgaranın yanına veya üstüne kubbeli ya da tonozlu bir taş fırın eklenir. Fırın iç yapısı ateş tuğlası ve ısıya dayanıklı (refrakter) harçla örülür. Pizza, lavaş ve ekmek pişirmek isteyenler için uygundur; gövde daha ağır olduğu için temel de buna göre boyutlandırılır.
Ateş çukuru
Alçak, bacasız ve çevresinde oturulan bir ateş alanıdır. Pişirmekten çok sohbet ve ısınma içindir; üzerine ızgara konarak basit pişirme de yapılabilir. Ateş çukuru yapımında iç cidarda ateş tuğlası, çevresinde yanmaz zemin ve rüzgârı kesen bir konum önemlidir. Çevresine 40–50 cm oturma yüksekliğinde taş veya gabion banklar eklenebilir.
| Model | Yer ihtiyacı | Altyapı | Uygun kullanım |
|---|---|---|---|
| Tek ocak | Az | Gerekmez | Küçük ve orta bahçe, ara sıra kullanım |
| L / U tezgah | Fazla | Su ve elektrik önerilir | Sık misafir, dış mekan mutfağı |
| Pizza fırınlı | Orta–fazla | Ağır gövde için güçlü temel | Fırın yemekleri, ekmek, pizza |
| Ateş çukuru | Orta (oturma alanıyla) | Gerekmez | Sohbet, ısınma, basit pişirme |
Malzeme: Doğal Taş, Kayrak Kaplama ve GABION Gövde
Taş barbekünün dış görünümü ile ateşle temas eden iç yapısı farklı malzemelerden oluşur. Bu ayrım hem güvenlik hem de ömür açısından önemlidir.
- İç yapı: Yanma odası ve ateşle doğrudan temas eden yüzeyler ateş tuğlası ve refrakter harçla örülür. Doğal taşlar ani ve yüksek ısıda çatlayabilir.
- Doğal taş örme gövde: Kalker, bazalt veya yöresel taşla örülen gövde, bahçedeki taş duvarlarla bütünlük sağlar.
- Kayrak kaplama: Betonarme veya tuğla gövde, ince kayrak plakalarla kaplanır. Modern ve katmanlı bir görünüm verir.
- Gabion gövde: Ateşten uzak kalan yan tezgah ve oturma bölümleri taş dolgulu gabion kafesle yapılabilir; çit veya duvardaki gabionla aynı dili konuşur.
- Tezgah yüzeyi: Doğal taş, granit veya kompakt plaka; isteğe bağlı evye ve dolap entegrasyonu.
Ünite, ağırlığına uygun olarak genellikle 10–20 cm kalınlığında betonarme bir temel ve tabla üzerine inşa edilir. Gabion elemanların hazır sepetle mi, ölçüye özel kafesle mi yapılacağını hazır gabion sepet mi, ölçüye özel gabion mu yazımızda tartıştık.
Konum ve Rüzgâr
En iyi ölçülendirilmiş barbekü bile yanlış yerdeyse rahat kullanılmaz. Konum seçerken şu soruları sorun:
Taş barbekü konum kontrol listesi
- Hâkim rüzgâr dumanı evin, komşunun veya oturma alanının üzerine taşıyor mu?
- Ahşap çit, pergola, tente veya ağaç dalları gibi yanıcı malzemelerden yeterince uzak mı?
- Mutfağa yakın mı? Malzeme taşıma mesafesi kısa olmalı.
- Zemin düz ve sağlam mı, temel için uygun mu?
- Akşam kullanımı için aydınlatma ve priz düşünüldü mü?
- Site içindeyse yönetim planı ve ortak alan kuralları kontrol edildi mi?
Taş Barbekü Fiyatlarını Belirleyenler
Taş barbekü fiyatları tek bir rakamla ifade edilemez; aynı görünen iki ünite arasında malzeme ve işçilik bakımından büyük fark olabilir. Teklifleri karşılaştırırken şu kalemlerin aynı olup olmadığını kontrol edin:
- Ölçü ve model: Tek ocak mı, L tezgah mı, fırınlı mı? Tezgah uzunluğu ve baca yüksekliği malzeme miktarını doğrudan belirler.
- İç yapı: Ateş tuğlası ve refrakter harç kullanılıp kullanılmadığı; ucuz tekliflerde en sık atlanan kalemdir.
- Dış kaplama: Taş türü (kayrak, kalker, bazalt), örme mi kaplama mı olduğu ve işçilik yoğunluğu.
- Temel ve tabla: Betonarme temelin ölçüsü ve zemin hazırlığı.
- Ekipman: Döküm ızgara, kömür rafı, fırın kubbesi, baca kapağı gibi parçalar.
- Ekler: Tezgah yüzeyi, evye, dolap, oturak ve aydınlatma.
- Erişim ve konum: Malzemenin bahçeye taşınma zorluğu ve mevcut zemin kaplamasının sökülüp sökülmeyeceği.
Kayrak kaplamalı gövde tercih ediyorsanız kayrak taşının özelliklerini kayrak taşı bahçe yolu döşeme yazımızda bulabilirsiniz. Taş barbekü, şömine, taş fırın ve dekoratif gabion uygulamalarımızın teknik detayları için taş şömine, barbekü ve dekoratif gabion sayfamıza bakabilirsiniz. Ölçüye özel teklif için ücretsiz keşif formunu doldurmanız yeterli.
